बिनु बेटी क कोना होएत लक्ष्मी पूजा

0
3
esamaad maithili newspaper

सुनील कुमार झा
‘यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता:’। अर्थात जतए नारी क पूजा होइत अछि आहि ठाम देवता विराजैत छथि। मिथिला मे त लक्ष्‍मी बेटी क रूप मे जन्‍म लेने छथि आ बेटी लक्ष्‍मी रूपी मानल जाइत रहल अछि। मि‍थिला मे सांस्‍कृति क ह्रास एतबा भ गेल अछि जे आन समाज जेकां आइ मिथिला मे सेहो बेटी क महत्‍व कम भेल जा रहल अछि आ बेटा क लेल लोक बेटी संग भेदभाव शुरू क देलक अछि। बेटा-बेटी मे विभेद मिथिलाक नव संस्‍कृति अछि। बेटा जन्‍म पर तासा बजैत अछि, मुदा घर क आँगन मे बेटी क किलकारी लोक कए नीक नहि लगैत अछि। बेटी क जन्‍म पर घर मे पसरैत उदासी एक प्रकार स लक्ष्‍मी क अनादर कहल जा सकैत अछि। मिथिलाक इ नव संस्‍कार अभिशाप बनि चुकल अछि। आइ मैथ्रिल क घर पर चाहे आसमान स सोना किया नहि बरसैत होइन, मुदा “लक्ष्मी” माथ पर पैर राखि भागैत देखा रहल छथि। लक्ष्‍मीक बढैत उपेक्षाक कारण आइ मिथिला मे लक्ष्‍मी क आगमन त भ रहल अछि मुदा निवास नहि।
उत्तर बिहार खासकए बिहार मे दिवाली क तैयारी अमूमन दशहरा स शुरू भ जाइत अछि। घर क सफाई स ल कए रंगाई-पुताई सबटा काज होइत अछि। तरह-तरह क आयोजन क लक्ष्मी आ गणेश कए पूजा कैल जाइत अछि। हुनकर सवागत लेल मंत्रजाप कैल जाइत अछि जे लक्ष्मी आउ, हे गणेश जी आउ, हमर घर बिराजू। अहां हमर घर बसू। हमरा धन, धान्य आ समृधि प्रदान करू। मुदा पुरातन काल स चलैत आबि रहल इ परंपरा असरदार भ रहल अछि। देवी देवता आइ मैथिल क प्रार्थना सुनि रहल छथि। जखन घर क लक्ष्मी अर्थात बेटी उपेक्षा भ रहल हुए त माटी आ पाथर क मूर्ति क आराधना क फल केहन भेटत। जखन घर क लक्ष्मी उदास छथि त देवी लक्ष्मी कोना खुश भ सकैत छथि।
जी हाँ मिथिला आन समाज जेकां मिथिला मे सेहो बेटीक उपेक्षा दिन प्रति दिन बढल जा रहल अछि, मुदा मिथिला इ बिसरी जाइत अछि जे लक्ष्‍मी ओकर बेटी छथि आ इ सौभाग्‍य आन समाज कए नहि भेटल अछि। अवध में पुत्रवधु लक्ष्‍मी क दर्जा पबैत अछि, जखनकि मिथिला मे इ दर्जा बेटी कए भेटल अछि। मिथिला लेल बेटी क उपेक्षा सीधा लक्ष्‍मीक उपेक्षा अछि। बेटी क जन्‍म पर मिथिला मे मातम क परांपरा नव अछि। मिथिलाक संस्‍कृति मे बेटी क जन्‍म क अर्थ छल लख्‍मीक आगमन। मिथिला क संस्‍कृति मे बेटी लक्ष्मी क रूप होइत अछि। एहि ठाम बेटी कए लक्ष्मी या अन्नपूर्णा क दर्जा एहिना नहि देल जाइत अछि। एकरा लेल मिथिलाक स्त्री कठिन परिश्रम क माध्‍यम स तिनका-तिनका जोडि कए घर चलेबा मे महारथ रखैत छथि। मिथिला मे बेटी कए इ संस्‍कार सेहो देल जाइत रहल अछि जे एकटा सुखी स्त्री क अर्थ अछि जे ओकर सुखी परिवार हुए। गप चाहे नहियर क हुए या सासुर क बेटी क भूमिका मिथिला मे तय अछि।
समाज मे आबि रहल कुरीति आ अपसंस्‍कृति स मिथिला क पुरान संस्‍कृति आ मान्‍यता खत्‍म भेल जा रहल अछि। लक्ष्‍मी क आराधना करनिहार मिथिलाक समाज आइ माइक कोख में बेटी कए मारबाक काज क रहल अछि। लक्ष्‍मी कए अपन घर एबा स रोकि रहल अछि। आंकड़ा बता रहल अछि जे मिथिला में आब लक्ष्‍मी क इच्‍छा कम भेल जा रहल अछि। जेकर घर मे लक्ष्मी छथि ओहि ठाम ओ तिरस्कृत भ रहल छथि। मिथिला मे आब बेटी लक्ष्मी नहि कुल्टा, आ कुलाक्षिनी कहल जा रहल छथि। मिथिला मे बेटी टा नहि बल्कि महिला क प्रति नजरिया बदलि गेल अछि। समाज हुनका लाचार, अबला आ दया क दृष्टि स देखैत अछि। जखनकि धन, शक्ति आ बुद्धि क विभाग देवी लग अछि। आइ मिथिला मे दहेज रूपी दानव लक्ष्‍मी कए आंगन मे एबा स रोकि रहल अछि। दहेज क कारण लक्ष्मी नहि केवल समाज मे शोषित भ रहल छथि, बल्कि अपन घर मे सेहो तिरस्कृत भ रहल छथि। दहेज़ क लेल आगि मे झोंकल जा रहल छथि, इज्जत लेल मौत क घाट उतारल जा रहल छथि। भ्रूण हत्या क मामला मिथिला मे तेजी स बढी रहल अछि। एहन मे सवाल अछि जे आइ मै‍थिल कोन मुंह स लक्ष्‍मी क स्‍वागत लेल ढार छथि। घर मे लक्ष्मी क प्रवेश पर प्रतिबंध लगा लक्ष्‍मीक आवाहन क इ टिटमहा किया कैल जा रहल अछि। जखन लक्ष्‍मी क भ्रूण हत्‍या होएत त लक्ष्मी कोना अउतीह।
लक्ष्मी पूजा मिथिला लेल सही अर्थ मे बेटी क पूजा छी। अपन घर क बेटी क विकास मे अपन योगदान द, ओकर काज क सराहना क असल मायने मे लक्ष्मी क पूजा भ सकैत अछि। अपन घर क लक्ष्‍मी क हंसी स घर क सुख, समृधि, आ वैभव बढैत अछि। असल मे लक्ष्मी क पूजा कोनो माटीक मूर्ति कए पूजला स सार्थक नहि भ सकैत अछि, एकर पाछु क महात्‍म कए बुझब जरूरी अछि। त आउ एहि लक्ष्मी पूजा पर प्रण ली जे घर क लक्ष्‍मी क हंसी सुनब। देखू कोना अहांक घर मे धन-धान्य, वैभव, आ समृधि अबैत अछि।
maithili news, mithila news, bihar news, latest bihar news, latest mithila news, latest maithili news, maithili newspaper, darbhanga, patna

Please Enter Your Facebook App ID. Required for FB Comments. Click here for FB Comments Settings page